Xaçatur Abovyan - Erməni xalqı çoxlu sayda Azərbaycan sözləri mənimsəyib və hələ də istifadə edir





Xaçatur Abovyan - Erməni xalqı çoxlu sayda Azərbaycan sözləri mənimsəyib və hələ də istifadə edir
Tarix. erməni xalqının mədəniyyəti və etnogenezi göstərir ki, türk xalqı onda çox dərin iz buraxmışdır. İndiyə qədər erməni soyadlarının yarısında türk, Azərbaycan kökləri var. Türklər erməni dilinin formalaşmasında mühüm rol oynayıblar və onların bunu inkar etmələrindən asılı olmayaraq, bu, həqiqətdir.

Bu barədə erməni ədəbiyyatının banisi Xaçatur Abovyan yazırdı:

"Danışıq dilində xalqımız təkcə Azərbaycan dilində fərdi sözlərdən deyil, bütövlükdə cümlələrdən də istifadə edir." (X. Abovyan, Tam Əsərləri, İrəvan, Erm. Elmlər Akademiyası Nəşriyyatı, 1950, erməni dilində).

"... xalq [erməni] çox sayda türk sözünü öyrəndi və onlardan istifadə edir." (X. Abovyan, Tam əsərləri, V cild, İrəvan, Erm. Elmlər Akademiyası Nəşriyyatı, 1950, erməni dilində.)

"Türkə lənət, amma bu dil Tanrının xeyir-duasını aldı ... hər yerdə- şənliklərdə və toylarda türkcə oxuyuruq ." (X. Abovyan, "Ermənistanın yaraları", İrəvan, 1939, erməni dilində).

"Dilimiz, ən azı 50% -i türk sözlərindən ibarətdir ...". (X. Abovyan, "Ermənistanın yaraları", Yerevan, 1939, erməni dilində).

"... səs, poeziya və melodiya baxımından, qrammatik baxımdan, Azərbaycan dili digər dillər arasında ən yaxşısıdır." (X. Abovyan, "Tam Əsərləri", V cild, İrəvan, 1950, erməni dilində).

"Türkcə (azərbaycanca) dilimizə o qədər daxil olub ki, mahnılarımız, şeirlərimiz, atalar sözləri türkcə səslənir." (X. Abovyan, "Ermənistanın yaraları", İrəvan, 1939,).

Qədim və yeni dilin [erməni] əsas fərqi danışıq tərzi və sintaktik quruluşdur. Bu baxımdan qədim erməni dili [“qrabar”] Avropa dillərinə bənzəyir və yeni erməni dili [“aşxarabar”] türk [Azərbaycan] dillərinə bənzəyir ”(X. Abovyan, Naxaşaviq, İrəvan, 1940, erməni dilində).

“Türk [Azərbaycan] dili aramızda o qədər geniş yayılmışdır ki, hətta qadınlar və uşaqlar da onu başa düşürlər. Buna görə də, xalqın içərisindən çıxmış bir çox insanların yazdığı şeirlər və onların oxunması Azərbaycan dilindədir və bu, adi bir hal oldu. ”(X. Abovyan, Naxaşaviq, İrəvan, 1940, erməni dilində).




Tərcüməçi: Fəxri Qocayev

17-05-2020, 20:54