backend

Məktəb rəhbərliyində MƏSULİYYƏT VƏ İNSAN AMİLİ - Gülnaz Kərimovanın timsalında təhsildə idarəçilik mədəniyyəti

Təhsil müəssisəsinin uğuru yalnız əldə olunan nəticələrlə, şagirdlərin göstəriciləri və məktəbin maddi-texniki imkanları ilə ölçülmür. Bu uğurun arxasında, ilk növbədə, insanlarla işləməyi bacaran, kollektivin potensialını üzə çıxaran, müəllimin əməyinə qiymət verən və hər bir şagirdin gələcəyinə məsuliyyətlə yanaşan rəhbər dayanır. Məktəb direktorunun fəaliyyəti məhz bu məqamda adi idarəçilik çərçivəsini aşaraq ictimai əhəmiyyət daşıyan bir missiyaya çevrilir.

Xırdalan şəhər 2 nömrəli tam orta məktəbin direktoru Gülnaz Kərimovanın fəaliyyəti haqqında danışarkən də məsələyə bu prizmadan yanaşmaq vacibdir. Çünki məktəb rəhbərinin kimliyini müəyyənləşdirən əsas meyar onun tutduğu vəzifənin adı deyil, həmin vəzifənin məsuliyyətini hansı səviyyədə dərk etməsi, qarşıya çıxan çətinliklərə necə münasibət göstərməsi və insanlarla ünsiyyətdə hansı prinsiplərə söykənməsidir.
Müasir dövrdə məktəb idarəçiliyi daha geniş dünyagörüşü, çevik qərarvermə, yüksək ünsiyyət mədəniyyəti və davamlı özünütəkmilləşdirmə tələb edir. Cəmiyyətin təhsildən gözləntiləri artdıqca məktəb direktorunun üzərinə düşən vəzifələr də mürəkkəbləşir. Belə şəraitdə rəhbər yalnız inzibati məsələləri həll edən şəxs kimi çıxış edə bilməz. O, müəllimlə şagird, məktəblə valideyn, təhsil müəssisəsi ilə cəmiyyət arasında etibarlı münasibətlərin qurulmasına da töhfə verməlidir.
Bu baxımdan Gülnaz Kərimovanın rəhbərlik fəaliyyətinin qiymətləndirilməsində insan amilinə verilən önəm xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təhsil müəssisəsində sağlam mənəvi mühitin formalaşması, kollektiv üzvlərinin ümumi məqsəd ətrafında birləşməsi və qarşılıqlı hörmətin qorunması idarəçilik bacarığının mühüm göstəricilərindəndir. Rəhbərin davranışı, ünsiyyət tərzi və qərarları kollektivin iş ab-havasına birbaşa təsir göstərir.
Unutmaq olmaz ki, məktəbdə görülən hər bir işin mərkəzində insan dayanır. Müəllimin peşəkar inkişafı, şagirdin bilik və bacarıqlarının artırılması, valideynin təhsil prosesinə inamla yanaşması vahid bir məqsədin tərkib hissələridir. Bu məqsədə çatmaq üçün isə tələbkarlıqla qayğı, intizamla anlayış, prinsipiallıqla səmimiyyət arasında düzgün tarazlıq yaradılmalıdır. Həqiqi idarəçilik məharəti də məhz bu tarazlığı qorumaq bacarığında özünü göstərir.
Məktəb rəhbərinin fəaliyyətinə münasibətdə ictimai rəyin əhəmiyyətini də nəzərdən qaçırmaq olmaz. İnsanların etimadı bir gündə formalaşmır. Bu etimad ardıcıl davranışın, məsuliyyətli münasibətin və zamanla özünü doğruldan fəaliyyətin nəticəsində yaranır. Vəzifə insana müəyyən səlahiyyətlər verir, lakin nüfuz qazandırmır. Nüfuzun qazanılması üçün rəhbər həmin səlahiyyətlərdən nə dərəcədə düzgün istifadə etdiyini öz fəaliyyəti ilə göstərməlidir.
Gülnaz Kərimovanın təhsil sahəsindəki fəaliyyətinə diqqət yetirərkən də əsas məsələ onun rəhbərlik etdiyi məktəbin qarşısında duran vəzifələrə hansı münasibətlə yanaşması, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və sağlam pedaqoji mühitin qorunması istiqamətində hansı işləri həyata keçirməsidir. Məktəbin uğurlarını obyektiv qiymətləndirmək üçün, əlbəttə, konkret nəticələrə, tədrisin keyfiyyətinə, müəllimlərin fəaliyyətinə və şagirdlərin inkişaf göstəricilərinə əsaslanmaq lazımdır. Çünki təhsil sahəsində hər bir müsbət qənaət faktlarla və real nəticələrlə möhkəmləndikdə daha inandırıcı olur.
Digər tərəfdən, hər hansı təhsil işçisinin fəaliyyəti haqqında fikir bildirərkən peşəkar məsuliyyət prinsipi qorunmalıdır. Tənqid cəmiyyətin inkişafı üçün vacibdir. Əsaslı tənqid nöqsanların üzə çıxarılmasına, problemlərin həllinə və idarəçilikdə şəffaflığın güclənməsinə xidmət edir. Lakin faktlarla təsdiqlənməyən iddiaların ictimai mühakimə predmetinə çevrilməsi nə jurnalistikanın missiyasına, nə də sağlam ictimai münasibətlərə uyğundur.
Jurnalistin vəzifəsi kimisə müdafiə etmək və ya ittiham etməkdən əvvəl həqiqəti araşdırmaqdır. Məlumatın mənbəyini yoxlamaq, qarşı tərəfin mövqeyini öyrənmək, iddialarla sübutları fərqləndirmək peşəkar medianın başlıca prinsiplərindəndir. Eyni zamanda, heç bir vəzifə sahibinin tənqiddən kənarda olmadığını da qəbul etmək lazımdır. Əsas məsələ tənqidin şəxsə münasibətdən deyil, faktlardan qaynaqlanması və ictimai marağa xidmət etməsidir.
Təhsil sahəsində çalışan insanların əməyinə münasibətdə də bu obyektivlik qorunmalıdır. Məktəb rəhbərinin fəaliyyəti barədə müsbət və ya mənfi fikir söyləyərkən şəxsi münasibətlər deyil, konkret işlər və nəticələr əsas götürülməlidir. Belə yanaşma həm təhsil işçilərinin hüquqlarının qorunmasına, həm də ictimai nəzarətin səmərəli həyata keçirilməsinə imkan yaradır.
Əslində, təhsil rəhbərinin ən böyük uğuru yalnız bu günün problemlərini həll etməsi deyil, sabahın daha hazırlıqlı, düşüncəli və məsuliyyətli nəslinin yetişməsinə şərait yaratmasıdır. Məktəb divarları arasında verilən qərarlar gələcək cəmiyyətin mənəvi və intellektual simasına təsir göstərir. Buna görə də məktəb rəhbərliyində hər bir addımın arxasında yalnız inzibati zərurət deyil, həm də ictimai məsuliyyət dayanmalıdır.
Gülnaz Kərimovanın rəhbərlik etdiyi təhsil müəssisəsinin fəaliyyəti də məhz bu məsuliyyət çərçivəsində dəyərləndirilməlidir. Məktəbin inkişafı, pedaqoji kollektivin peşəkarlığı, şagirdlərin təlim-tərbiyəsi və valideynlərlə əməkdaşlıq istiqamətində əldə olunan nəticələr onun idarəçilik fəaliyyətinin əsas qiymətləndirmə meyarlarıdır. Bu meyarlar əsasında formalaşan ictimai münasibət isə həm rəhbərin əməyinə verilən qiymət, həm də gələcək fəaliyyət üçün mühüm göstəricidir.
Nəticə etibarilə, təhsildə rəhbərlik sadəcə vəzifə daşımaq deyil, böyük bir məsuliyyəti üzərinə götürməkdir. Bu məsuliyyətin ağırlığı görülən işlərin keyfiyyətində, qəbul olunan qərarların ədalətində və insanlara münasibətdə üzə çıxır. Məktəbə rəhbərlik edən şəxs hər gün yalnız bugünkü tədris prosesinə deyil, həm də sabahın insanına xidmət etdiyini unutmamalıdır.
Çünki məktəbin qapısından içəri daxil olan hər bir şagird gələcəyin vətəndaşıdır. Onun aldığı təhsil, qazandığı mənəvi dəyərlər və formalaşan dünyagörüşü bütövlükdə cəmiyyətin gələcəyinə təsir edir. Bu həqiqəti dərk edən hər bir təhsil rəhbərinin əsas məqsədi vəzifəsinin nüfuzunu qorumaqla yanaşı, təhsilin nüfuzunu yüksəltmək və etimadı əməli fəaliyyəti ilə doğrultmaq olmalıdır.

Qaynarxett.az