Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın yeri və rolu artıq yalnız regional müstəvidə deyil, qlobal miqyasda həlledici xarakter daşıyır. Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çoxşaxəli xarici siyasət kursu ölkəmizi regionun güc mərkəzinə və qitələrarası əməkdaşlığın vazkeçilməz moderatoruna çevirmişdir. Dövlət başçısının uzaqgörən iqtisadi strategiyası milli maraqların geostrateji prioritetlərlə mükəmməl vəhdətini təşkil edərək, Azərbaycanın beynəlxalq arenada söz sahibliyi hüququnu daha da möhkəmləndirib. Martın 3-də Bakı Konqres Mərkəzində Cənub Qaz Dəhlizi və Yaşıl Enerji məşvərət şuraları çərçivəsində keçirilən nazirlərin növbəti iclasları bu strateji qüdrətin növbəti nümayişi oldu.
Cənab Prezident İlham Əliyev öz proqram xarakterli çıxışında on iki il əvvəl təməli qoyulan bu əməkdaşlıq formatının zamanın sınağından uğurla keçdiyini və qlobal enerji təhlükəsizliyinin əsas sütununa çevrildiyini vurğuladı. On ildən artıq bir dövrü əhatə edən bu təşəbbüs göstərdi ki, regional mürəkkəbliklərə baxmayaraq, Azərbaycanın və tərəfdaşlarının birgə addımları Avropanın enerji xəritəsini yenidən formalaşdırıb. Hazırda Azərbaycan qazını istehlak edən ölkələrin sayı 16-ya yüksəlib ki, bu da ölkəmizi boru kəmərləri vasitəsilə qaz tədarük edən dövlətlər arasında dünya birincisi edir. Almaniya və Avstriyanın da bu sıraya qoşulması ilə Avropa İttifaqının 10 üzv dövləti artıq Azərbaycan qazından yararlanır. Bu genişlənmə prosesi təkcə iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmır; Suriyaya başlanan humanitar xarakterli qaz tədarükü regionun rifahına verilən real töhfədir.
Dövlət başçısı diqqətə çatdırdı ki, Azərbaycanın enerji diplomatiyası təkcə qaz ixracı ilə bitmir. Ölkəmiz qitələrarası enerji körpüsünə çevrilərək Qara dənizin dibi ilə Avropaya və Mərkəzi Asiyadan Azərbaycana uzanan strateji enerji kabelləri üzərində çalışır. Bu layihələr reallaşdıqdan sonra bir çox ölkələrin enerji dəhlizləri üçün ekzistensial əhəmiyyət kəsb edəcəkdir. 2032-ci ilə qədər alternativ mənbələrdən 6-8 giqavat elektrik enerjisinin əldə edilməsi hədəfi isə artıq konkret müqavilə öhdəlikləri ilə təsbit olunub. ABŞ ilə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası çərçivəsində icra olunan bu layihələr həm daxili sənaye tələbatını, həm də süni intellekt və data mərkəzləri kimi modern sahələrin enerji təminatını zəmanət altına alır.
Eyni zamanda, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yaradılan hidroenerji potensialı və "Yaşıl Enerji" zonası Azərbaycanın ekoloji məsuliyyətinin bariz nümunəsidir. Lakin bu məsələdə ölkəmiz xülyalarla deyil, praqmatizmlə hərəkət edir. COP29 ərəfəsində Azərbaycan dünyaya bəyan edir ki, qazıntı yanacağı ilə bərpaolunan enerjinin vəhdəti ən real inkişaf yoludur. Öz ehtiyatlarını qlobal bazarlara çıxarmaqla yanaşı, Türkiyə, İtaliya və Serbiyada böyük neftayırma və elektrik stansiyalarına sahib olan Azərbaycan beynəlxalq enerji oyunçusu kimi sərhədləri aşan bir gücə çevrilib.
Yekun olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycanın enerji strategiyası artıq sadəcə boru kəmərlərindən ibarət bir layihə deyil, böyük bir coğrafiyanın sabitlik və inkişaf zəmanətidir. Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə atılan hər bir addım — istər Qarabağda yaradılan yeni infrastruktur, istərsə də qlobal bazarlardakı strateji investisiyalar — Azərbaycanın liderlik iddialarının əməli təsdiqidir. Ölkəmiz özünün 100 illik qaz ehtiyatı olduğu halda belə, milyardlarla dolları yaşıl enerjiyə yatırmaqla həm planetin gələcəyini, həm də milli maraqlarını qoruyan məsuliyyətli, qüdrətli və sarsılmaz bir tərəfdaş olduğunu dünyaya sübut edir.
Əziz Ələkbərli,
Milli Məclisin deputatı,
Qərbi Azərbaycan İcması
İdarə Heyətinin sədri
